ÇOCUKLUK ÇAĞI COVİD-19 AŞILAMASINDA YENİ GELİŞMELER
ÇOCUKLUK ÇAĞI COVİD-19 AŞILAMASINDA YENİ GELİŞMELER

Aşılar, çocuklarımızın bağışıklık sistemini uyararak onları pek çok ciddi hastalığa karşı korur. Zamanında yapılan aşılama çocuklarımız için hayat kurtarıcı olabilir, bu nedenle aşılar hakkında güvenilir kaynaklardan elde edilecek bilgiler çocuklarımızın korunması açısından en doğru kararı verebilmemiz için son derece önemlidir. Hali hazırda Amerikan Hastalık Kontrol Merkezleri (CDC), 5 yaş ve üzerindeki tüm bireylerin Covid-19’ a karşı aşılanmalarını önermektedir.

Son günlerde konuyla ilgili yaşanan bir gelişme; Amerikan Ulusal Allerji ve Enfeksiyon Hastalıkları Enstitüsü Başkanı  Dr. Antony Fauci’nin kesin garanti verememekle birlikte, 2022 yılının ilk çeyreğinde  6 ay - 5 yaş grubunda rutin covid-19 aşılamasına başlanılabileceğini açıklaması oldu. Fauci, aşının 6 ay - 5 yaş grubu etkinlik ve güvenilirliği ile ilgili henüz yeterli veri bulunmamakla birlikte, verilerin giderek biriktiğini ve analiz edildiğini, klinik çalışmalardan elde edilecek veriler doğrultusunda yakın dönemde aşının bu yaş grubundaki kullanımı ile ilgili tüm sorulara cevap verebileceklerini belirtti.(https://thehill.com/policy/healthcare/582380-fauci-says-babies-and-toddlers-could-be-eligible-for-covid-19-vaccine-by) 6 ay-5 yaş grubunda covid aşı çalışmalarında Pfizer/BioNTech firmaları önde gidiyor.  Ekim 2021 sonunda yayınlanan bir habere göre firmalar, bu yaş grubunda yürütülen klinik çalışmalarının sonuçlarıyla bu ay içerisinde FDA’a kullanım onayı için başvurmayı planlıyorlar. Öte yandan Moderna Firması da mRNA aşısıyla 6-11 yaş grubunda klinik  çalışmalar yürütmekte. Şu ana dek elde edilen veriler aşının bu yaş grubunda etkinlik ve güvenilirliğinin erişkindekiyle benzer olduğu yönünde. Aşının 4753 çocuk üzerinde yürütülen klinik çalışmasında aşıya bağlı yan etkilerin hafif-orta şiddette olduğunu, en sık, halsizlik, baş ağrısı, ateş, enjeksiyon yerinde ağrı görüldüğünü açıkladılar. Firma, Haziran 2021 de aşının 12-17 yaş grubu adsolesanlarda kullanım onayı için yaptıkları başvurunun yanıtını bekliyor. (https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/moderna-says-its-covid-19-vaccine-generates-immune-response-young-children-2021-10-25/) Johnson & Johnson firması ise ürettikleri adenovirüs vektör bazlı covid aşısının 12-17 yaş arası adolesanlarda kullanımı ile ilgili ilk faz üç çalışmasına başlamış durumda. (https://thehill.com/policy/healthcare/582380-fauci-says-babies-and-toddlers-could-be-eligible-for-covid-19-vaccine-by)

Daha önce Düzen Bülten’de yayınladığımız yazılarımızda (https://ebulten.duzen.com.tr/pdf/bulten-102-sayi) ülkemizde rutin kullanımda olan Pfizer/BioNTech mRNA aşısının binlerce çocuk üzerinde yürütülen klinik çalışmaları sonucunda aşının bu yaş grubunda etkin ve güvenilir bulunduğunu ve bu veriler doğrultusunda Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi (FDA)’den 5-15 yaş grubu çocuklar için acil kullanım onayı, 16 yaş üzerinde ise tam kullanım onayı aldığını duyurmuştuk. Ayrıca aşının 6 ay-2 yaş ve 2- 5 yaş grubunda kullanımı ile ilgili klinik çalışmalarının devam ettiğini ve bu yılın son çeyreğinde bu çalışmaların sonuçlarının da Pfizer Biontech Firmaları’nca açıklanmasının beklenildiğini yazmıştık.

Çocukluk çağı covid-19 aşılamasıyla ilgili olarak en son, 15/11/2021’de Pfizer, 2228 adolesan üzerinde yürütülen ve aşılanan çocukların ikinci doz sonrasında 7.günden 4. aya dek takip edildiği uzun süreli klinik çalışmanın sonuçlarına dayanarak aşının 12-15 yaş grubunda etkin olduğunu ve %100 koruyuculuk sağladığını duyurdu. Pfizer CEO’su Albert Bourla, yaptığı açıklamada aşının  bu yaş grubunda etkinliğinin cinsiyet, ırk, etnisite, obesite ve diğer komorbiditelerden bağımsız olarak yüksek bulunduğunu ve 2. doz sonrasında en az 6 ay boyunca yapılan takiplerde önemli bir yan etkiye rastlanmadığını, aşı grubunda hiç enfeksiyon gözlenmezken, plasebo grubunda 30 semptomatik enfeksiyon saptandığını bildirdi. Pfizer ve BioNTech firmaları, bu çalışmadan elde edilen verilerle aşının 12-15 yaş grubunda tam onay alabilmesi için FDA’e başvuru hazırlığı içerisisinde olduklarını duyurdu.

Çalışma Delta varyantının ABD’de dolaşımda olduğu ve Amerikan Toplumu’nda çok sayıda kişiyi enfekte ettiği Kasım 2020-Eylül 2021 arasında yürütüldü. Aşı kolunda hiç enfeksiyon saptanmamış olması aşının bu varyanta karşı da etkin olduğunu göstermekte.  Bu çalışmadan elde edilen veriler, 12-15 yaş grubunda aşı ile ilgili açıklanan ilk uzun süreli güvenilirlik ve etkinlik verisi olma özelliğini de taşıyor.

(https://thehill.com/policy/healthcare/582667-pfizer-vaccine-is-100-percent-effective-in-adolescents)

Daha önceki yazılarımızda da belirttiğimiz gibi  (https://ebulten.duzen.com.tr/pdf/bulten-102-sayi) 5-11 yaş grubundaki çocukların covid-19’a karşı aşılanmaları ile sağlanacak yararlar aşının potansiyel risklerinden fazlasıyla önde. Aşılama, bu yaş grubundaki çocuklarımızı covid-19’dan, covid-19’a bağlı ağır hastalık ve hastaneye yatıştan, covid-19’un uzun dönem komplikasyonlarından korur. Covid-19 aşı çalışmaları binlerce çocuk üzerinde yürütülmüştür. Günümüze dek aşının güvenilirliği ile ilgili ciddi bir durum saptanmamıştır. Yan etkiler hafif ve kısa sürelidir. 1-2 gün içerisinde tamamen geçer. Aşıya bağlı en sık görülen yan etki enjeksiyon yerinde ağrı olup bazı çocuklarda hiç yan etki görülmezken, ciddi yan etkiler son derece nadirdir. Öte yandan covid-19’a yakalanan çocuklar ağır hastalık gelişimi açısından risk altındadır. ABD verilerine göre Ekim 2021 itibarıyla 5-11 yaş grubunda 8300 çocuk covid-19 nedeniyle hastaneye yatırılmış, yaklaşık 100 çocuk covid-19 nedeniyle kaybedilmiştir. ABD’de Covid-19, 5-11 yaş grubundaki çocuklar arasında en sık saptanan ilk 10 ölüm nedeninden birisidir. Enfeksiyon sonrasında çocuklarda haftalarca hatta daha uzun sürebilecek covid sonrası tutulumlar görülebilir, vücudun pek çok farklı bölgesinin inflamasyonu ile giden ve ağır bir tablo olan çoklu inflamatuar sendrom (MIS-C) gelişebilir. ABD’de Nisan 2020-Ekim 2021 arasında 5-11 yaş arasın 2300’den fazla MIS-C olgusu bildirilmiştir. (https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/vaccines/children-facts.html) Bulaşıcılığı daha yüksek olan Delta varyantının dolaşımda baskın hale geçmesiyle birlikte aşısız çocuklarda covid-19 olguları artmıştır. Ayrıca enfekte çocuklar enfeksiyonun yayılmasına neden olarak, yeni varyantların oluşumunda rol oynayabilirler. Tüm bu nedenlerden ötürü hem çocuklarımızın sağlıklı kalması hem de toplum sağlığı açısından çocuk yaş grubunda yapılacak etkin aşılama son derece önemlidir. Çocukluk çağı aşılaması ile ilgili dünyada yaşanan son gelişmeler sevindirici olup ülkemizde de en yakın zamanda aşılama sisteminin 5-11 yaş grubu için de açılması beklenmektedir.

Her hakkı saklıdır © DÜZEN SAĞLIK GRUBU POLİKLİNİĞİ
Prof. Dr. Ahmet Taner Kışlalı Mah. 2400 Cad. No: 2 Çayyolu-Çankaya/ANKARA Tel: (0312) 240 02 22 Faks: (0312) 240 07 72